(26 ਦਸੰਬਰ 1899-31 ਜੁਲਾਈ 1940)
ਅਣਖ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦਾ ਚਾਅ ਹਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗੜਾਈਆਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਕੋਈ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਉੱਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ
ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਣਖ-ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਜ਼ੁਲਮ ਖਿਲਾਫ ਜਿਹਾਦ ਛੇੜਦੇ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ
ਕੱਢਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ
ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਹੀ ਜ਼ਾਲਮ ਸੋਚ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ
ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸ਼ਾਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ
ਕੀਤੀਆਂ। ਹੱਸ-ਹੱਸ ਕੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਰੱਸੇ ਆਪਣੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ, ਚਾਅ ਨਾਲ ‘ਕਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ’ ਨੂੰ
ਚੱਲ ਪਏ ਮਕਸਦ ਸੀ ਸਿਰਫ ਅਣਖ-ਇੱਜ਼ਤ ‘ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ। ਇਸੇ ਹੀ
ਸਿਰਲੱਥਾਂ ਦੇ ਕਾਫਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਸੀ ਸ.ਊਧਮ ਸਿੰਘ।
